ریشه مشکلات آبی در ایران

۱- خشکسالی؟!

بخش بزرگی از ایرانِ معاصر برای چند هزار سال منطقه خشک و کم بارانی بوده است. مناطق مسکونی و جمعیت‌گاه‌های مجاورت دور و نزدیک کویر لوت و دشت کویر مبین این واقعیت است. علاوه بر این، آثار قنات ها اثبات می کند که این مناطق متکی به آب های سطحی نبوده اند، بلکه سرریز آب سفره های زیرزمینی بصورت قنات های دستکند مورد استفاده قرار می گرفته است.

بنابراین، این گزاره که این مناطق کویری دچار خشکسالی شده اند و خشکسالی دلیل نابودی سفره های آب زیرزمینی هستند، کاملا مردود  است.

خشکسالی های ناشی از تغییرات اقلیمی فقط وضعیت آبی این مناطق کویری را بدتر کرده است.

 

۲- آب در کویر به مثابه طلا؟!

ایجاد و افزایش بیش از حد تقاضا برای آب‌های زیرزمینی که. گوهر کمیاب در مناطق کویری در دوران معاصر است به این دلایل است:

 

الف- غیرواقعی بودن قیمت آب بدلیل غیرواقعی بودن قیمت انرژی مورد نیاز استحصال آب از زیرزمین و غیرواقعی بودن قیمت ارز جهت واردات ماشین آلات و ابزار حفاری و غیرواقعی بودن محاسبات حسابداری هزینه استهلاک واقعی شبکه انتقال و توزیع و در نظرنگرفتن میزان تقاضا از طریق قیمت‌گذاری دستوری و مصنوعی.

ب- صدور مجوزهای بسیار بیشتر از ظرفیت سفره های آب زیرزمینی در دشت های ممنوعه.

ج- وجود چاه های غیرمجاز.

 

این موارد به طرز فاجعه‌باری کم ارزش پنداشتن و نتیجتا برداشت بی رویه و استفاده غیربهره‌ور از آب‌های زیرزمینی را ممکن نموده است.

 

لازم به تأکید است که قیمت غیرواقعی آب مناطقی که به آب‌های سطحی تکیه داشته اند و یا از طریق بازیافت و تصفیه بخشی از آب مصرفی را تأمین می‌کرده اند را نیز با بحران جدی مواجه کرده است.

 

نویسنده: ابوالفضل زارع نظری، سردبیر وبسایت دانژیران